Het HWBP verstrekt subsidie voor dijkversterkingsprojecten. Om in aanmerking voor subsidie te komen, dienen waterschappen subsidieaanvragen in bij de programmadirectie HWBP.

Hoe werkt subsidieverlening?

De programmadirectie verleent subsidies per projectfase: namelijk voor verkenning (VE), planuitwerking (PU) en realisatiefase (RE). Sommige projecten beginnen met een voorverkenning. Aan het begin van een fase dient de beheerder een subsidieaanvraag in tezamen met het plan van aanpak en vereiste bijlagen. In het plan van aanpak staat een beschrijving van de aanpak van die fase en de activiteiten. Bij het plan van aanpak hoort ook een planning, kostenraming, kostennota, risicodossier, referentieblad en rekentool referentiekader.

De programmadirectie beoordeelt de aanvraag en het plan aan de hand van de Regeling subsidies hoogwaterbescherming, (hierna subsidieregeling) en kent – bij een positieve beoordeling - de subsidie toe.

Aan het eind van de fase stelt de beheerder een eindverantwoording op en geeft daarin aan of de resultaten van de fase, zoals opgenomen in het plan van aanpak, behaald zijn. Als de resultaten behaald zijn, wordt de subsidie vastgesteld en is deze definitief. Als er een nieuwe fase volgt, vraagt de beheerder een nieuwe subsidie aan voor de volgende projectfase.

In onderstaande video wordt de subsidieregeling in het kort uitgelegd.

0:00
0:00
/
0:00

Wanneer komt een project voor subsidie in aanmerking?

  • Het project is ter versterking van een primaire kering in Nederland. Primaire keringen zijn de dijken, sluizen en gemalen langs de grote rivieren, meren en de kust. De regionale keringen, langs de kleinere wateren, komen niet in aanmerking voor subsidiering.
  • Het project voldoet niet aan de norm, als gevolg van wijziging van de norm of wijziging van de hydraulische randvoorwaarden. HWBP verleent geen subsidie voor achterstallig onderhoud.
  • Het project moet op de geldende programmering van het HWBP staan. Hoe een project op de programmering komt, leggen we uit op de pagina Programmeren en begroten
  • Het project richt zich op een ‘sobere en doelmatige’ dijkversterking.

Welke mogelijkheden heeft een waterschap om anders om te gaan met uitgangspunten uit de subsidieregeling?

  • Als een waterschap eerder wil starten dan het in de programmering staat, kan het waterschap dit zelf voorfinancieren.
  • Als een waterschap meer wil doen dan alleen een ‘sober en doelmatige’ dijkversterking, is het waterschap zelf verantwoordelijk voor aanvullende financiering ter dekking van de meerkosten.
  • Als een waterschap eerder wil starten met de activiteiten uit een opvolgende fase, kan - onder voorwaarden - hiervoor op verzoek van het waterschap een Tussentijdse Afspraak (TTA) worden gemaakt. Bespreek hiertoe de werkwijze met het begeleidingsteam.

Wat is de rolverdeling tussen waterschappen en de programmadirectie HWBP?

Een waterschap is verantwoordelijk voor het opstellen van een kwalitatief goede subsidieaanvraag. Dat houdt in dat de aangeleverde stukken van goede kwaliteit zijn, goed onderbouwd zijn en passen binnen de subsidieregels en inzichtelijk is gemaakt hoe de interne kwaliteitsborging is uitgevoerd. Het gaat om:

Het waterschap is zelf verantwoordelijk voor de interne kwaliteitsborging op de in te dienen stukken. Dit kan bijvoorbeeld door een review te organiseren waarin collega-waterschappers een compleet eindconcept van het plan van aanpak reviewen. Vervolgens wordt het complete eindconcept, inclusief de reviewbevindingen van de interne toetsing voorgelegd aan het begeleidingsteam.

Maak hierbij gebruik van het document kwaliteitsborging bij subsidieaanvraag en subsidievaststelling (bestaat uit 2 tabbladen). Zie hiertoe onderstaande toelichting:

Kwaliteitsborging bij subsidieaanvraag en subsidievaststelling

Binnen het HWBP krijgen alle waterschappen die een HWBP-project uitvoeren, te maken met het aanvragen van subsidie en bij afronding van het project met het indienen van een vaststellingsverzoek.
In 2025 is in het kader van kwaliteitsborging geëxperimenteerd met een aantal waterschappen m.b.t. de actie vereenvoudiging subsidieproces.  

Achtergrond

De Programmadirectie en de waterschappen hebben in het kader van de begeleidingsaanpak 2.0 de wens uitgesproken om bij de toetsing van subsidieaanvragen, meer gebruik te maken van de kwaliteitsborging van het waterschap: i.p.v. een 100% controle kan de focus dan liggen op de punten waarvan het waterschap aangeeft dat ze afwijken van het referentiekader, danwel maatwerk vereisen.
Over de uitwerking van bovenstaande denkrichting is gesproken met het BAO en de waterschappen WDOD en HHNK. Achterliggende gedachte hierbij is dat dit proces eenvoudiger -en dus sneller- kan. Dit heeft geleid tot een actualisatie van de huidige STV (Samenvattend Toetsverslag), die door het begeleidingsteam wordt ingevuld bij een subsidieaanvraag. Tijdens de sessie Begeleidingsaanpak 2.0 in september 2025 is de opzet in een workshop besproken en hebben twee Waterschappen bij de subsidieaanvraag en vaststellingsverzoek de geactualiseerde documenten ingevuld. Beide projectteams gaven aan, dat door het vooraf verstrekken en invullen van het document minder reviewbevindingen vanuit het BGT verwacht zullen worden, hetgeen tijdsbesparing voor de projecten oplevert. Voor het BGT levert dit eveneens tijdswinst op, doordat het projectteam bij de specifieke vragen direct verwijzingen opneemt naar de onderbouwende documenten.

Sneller en slimmer

Wanneer het waterschap de vragen in de tabel Kwaliteitsborging bij subsidieaanvraag en subsidievaststelling beantwoordt met verwijzingen naar de onderbouwingen en daarbij inzichtelijk maakt hoe ze de kwaliteitsborging heeft ingericht en uitgevoerd, wordt het toetsproces versneld. En daarmee de doorlooptijd verkort.

Proces

Het ingevulde document wordt door het projectteam van het waterschap bij de 90% en de 100% versie van de subsidieaanvraag toegevoegd. Het door het projectteam ingevulde document maakt met ingang van 2026 onderdeel uit van de subsidieaanvraag, danwel vaststellingsverzoek. Deze manier van werken vergroot de transparantie in de informatie-uitwisseling tussen het begeleidingsteam en projectteam. Het voorgaande sluit aan bij de actie Vereenvoudigen begeleidings- en beschikkingsproces uit de Herijking HWBP, vanuit de bestuurlijke afspraak Regie op programmaniveau en wordt ter kennisname met de vaargroep gedeeld. Het document wordt medio 2026 bijgesteld o.b.v. ervaringen binnen de alliantie.

Vragen?

Stel ze aan je begeleidingsteam.

Programmadirectie

De programmadirectie is verantwoordelijk voor het beoordelen, oftewel toetsen van de subsidieaanvraag. Dit gebeurt door de begeleidingsteams van de programmadirectie en een flexibele schil (kostendeskundige, duurzaamheidsadviseur en adviseur contractmanagement).

De programmadirectie zorgt ook voor de uitbetaling van de subsidie.

Lees meer over begeleiding en toetsing op de pagina 'Begeleiding'.

Bekijk ook de pagina's over subsidieverlening in de Kennisbank.