Het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) is een alliantie tussen de 21 waterschappen en Rijkswaterstaat. Deze organisaties werken samen in de uitvoering om alle primaire waterkeringen in Nederland in 2050 aan de waterveiligheidsnormen te laten voldoen. Het programma wordt 50-50% gefinancierd door de gezamenlijke waterschappen en het Rijk.
De inhoudelijke richting voor het programma is vastgelegd in het HWBP programmaplan 2019-2023, dat verlengd is tot eind 2025. Het programmaplan en daarvan afgeleide jaarplannen zijn de basis voor de ontwikkeling van het HWBP als geheel.
De manier waarop we samenwerken is vastgelegd in zes alliantieprincipes:
- Best for program: we handelen uit collectief belang
- Solidair: we zijn gelijkwaardig en samen verantwoordelijk
- Rolzuiver: we zijn rolzuiver in het belang dat we behartigen
- Transparant: we zijn open naar elkaar
- Voorspelbaar en verrassingsvrij: we maken risico's en issues bespreekbaar
- Betrouwbaar: we komen afspraken na
Download de alliantieprincipes met extra uitleg of lees meer over het programmaplan.
Programmabestuur HWBP
De bestuurlijke verantwoordelijkheid van het programma is belegd bij het programmabestuur HWBP. Het programmabestuur ziet erop toe dat de versterkingen van dijken en kunstwerken binnen vastgestelde kaders, budget en tijd worden uitgevoerd. Het programmabestuur bestaat uit een gelijkwaardige vertegenwoordiging van bestuurders van de waterschappen en het Rijk.
Voorzitterschap van het programmabestuur is roulerend in handen van Annette van Velde (portefeuillehouder waterveiligheid bij de Unie van Waterschappen) en Patricia Zorko (plaatsvervangend directeur-generaal Rijkswaterstaat).
Ambtelijke voorbereiding van het programmabestuur vindt plaats met een brede vertegenwoordiging uit de alliantie. Hiertoe zijn het Strategisch Adviesoverleg (directeurenniveau), het Afstemoverleg (specifiek voor HWBP) en Programmabeheersoverleg (specifiek voor HWBP-2) ingericht. Deze gremia bestaan uit vertegenwoordigers van waterschappen, Rijkswaterstaat, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de Unie van Waterschappen en de programmadirectie HWBP.
De infographic toont de organisatiestructuur van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en de onderlinge relaties tussen bestuur, programmadirectie en ondersteunende overlegvormen.
Bovenin staat het Programmabestuur (PB). Het programmabestuur stuurt het programma aan en is verantwoordelijk voor de hoofdlijnen.
- Het programmabestuur opereert binnen kaders die worden vastgesteld door Rijkswaterstaat (RWS) en de Unie van Waterschappen (UvW).
- Het programmabestuur opereert over kaders die worden bepaald door de financiers: de Unie van Waterschappen en het ministerie (DGWB).
Tussen het programmabestuur en de programmadirectie is sprake van een wisselwerking:
- Van boven naar beneden: sturing vanuit het programmabestuur.
- Van beneden naar boven: verantwoording door de programmadirectie.
In het midden staat de Programmadirectie. De programmadirectie vormt het uitvoerende en coördinerende hart van het programma en werkt binnen de kaders en opdrachten van het programmabestuur.
Links van de programmadirectie staat de Adviesraad. De adviesraad fungeert als tactisch adviseur en sparringpartner voor de programmadirectie.
Rechts van de programmadirectie staat het Afstemoverleg HWBP en het Programmabeheersoverleg HWBP-2 (PBO HWBP-2). Dit overleg ondersteunt de voorbereiding van besluiten voor het programmabestuur en zorgt voor operationele afstemming.
Onderaan staat de Community van ambtelijke opdrachtgevers. Deze community onderhoudt een doorlopende dialoog over de uitvoeringspraktijk en ontwikkelthema’s en voedt daarmee de programmadirectie.
De pijlen in de infographic laten zien dat er sprake is van continue afstemming en terugkoppeling tussen alle onderdelen van de governance-structuur.
Beraad Ambtelijke Opdrachtgevers
In het Beraad Ambtelijke Opdrachtgevers (BAO) zijn de waterschappen en Rijkswaterstaat vertegenwoordigd door de ambtelijk opdrachtgevers van de dijkversterkingen. BAO-leden vormen de verbinding tussen bestuurlijke en tactische onderwerpen en de operationele projectuitvoering. Met het BAO worden onderwerpen zoals de programmering, productie en kennisontwikkeling besproken.
Programmadirectie HWBP
De programmadirectie HWBP functioneert als programmabureau voor de alliantie en heeft een regisserende, faciliterende en toetsende rol in de uitvoering van het HWBP. Namens de alliantie ziet de programmadirectie toe op een sobere, doelmatige en beheerste inzet van de beschikbare middelen om samen de programmadoelstellingen te halen.
De belangrijkste verantwoordelijkheden van de programmadirectie zijn:
- Regie over het jaarlijks opstellen van het programma van dijkversterkingsprojecten.
- Toetsen van subsidieaanvragen en afgeven van beschikkingen.
- Begeleiden van beheerders bij hun projecten.
- Signaleren van issues bij de voorbereiding en realisatie van projecten en zorgen voor tijdige besluitvorming daarover.
- Signaleren van knelpunten in de toepassing van (beleids)kaders voor de uitvoering van het HWBP en het zorgen voor agendering en besluitvorming op de daarvoor geëigende tafels.
- Opstellen van voortgangsrapportages over het programma.
Het programmabestuur is opdrachtgever voor de programmadirectie HWBP. De programmadirectie adviseert het programmabestuur.