In het ontwikkelprogramma voor junioren van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) leer je als starter meer grip te krijgen op je rol, je werk en de mensen om je heen in HWBP-projecten.
Starten met werken betekent vaak dat je binnenkomt in een organisatie waar alles al draait. Je schuift aan in een afdeling of project dat al een tijd loopt, met vaste rollen, een eigen werkwijze en ingesleten overlegmomenten. Er komt veel op je af. En jij moet daar je weg in vinden, met alles wat je tot nu toe hebt meegenomen uit studie, bijbanen en andere ervaringen. Dat is niet altijd eenvoudig.
Volgens Elske Schrijvers, trainer en ontwerper van het ontwikkelprogramma voor junioren, is dat precies het punt waar veel starters tegenaan lopen. “Ze komen uit een onderwijssysteem. En dat is een ander systeem dan een werkomgeving. Wij zien starters met een enorme drive om bij te dragen en hun rol te pakken.” Elske vervolgt: “Tegelijkertijd zijn ze nog zoekende. Wat wordt er van me verwacht? Mag ik ergens iets van vinden? Hoe pak ik dat aan? En wat gebeurt er als ik me uitspreek?”
Zeker in complexe projecten, met meerdere partijen, collega’s en een leidinggevende om je heen, voelt dat anders dan studeren of stagelopen. En dan zijn er ook nog de praktische dingen: plannen, afspraken maken, uren bijhouden, declareren...
Juist daarop sluit het ontwikkelprogramma voor junioren aan. Niet als vast leerpad, maar als een manier om grip te krijgen op de werkpraktijk van HWBP-projecten. “We nemen deelnemers mee in hoe projecten werken. Ze maken kennis met alle vijf de IPM-vakken: projectmanagement, contractmanagement, technisch management, omgevingsmanagement en projectbeheersing”, vertelt Elske. “Ze spreken ervaren rolhouders en horen hoe zij hun werk aanpakken, welke keuzes ze maken en waar het soms wringt. Zo wordt duidelijk hoe rollen samenhangen en wat dat betekent voor je eigen werk.”
Deelnemers maken deze inzichten verder concreet door zich per rol te verdiepen, met vragen als: “Waar kom ik deze rolhouder tegen in mijn werk?” en “Wat heb ik van diegene nodig en wat vraagt diegene van mij?” Daarnaast oefenen ze met vaardigheden als projectmatig werken, onderhandelen en adviseren: “Je leert hier niet alleen wat het werk is, maar ook wat dat voor jouw rol betekent.”
Hoe die rollen samenkomen in de praktijk
Die zoektocht herkent deelnemer Moushan Lim direct. Hij begon in september 2025 als projectsecretaris bij Waterschap Rivierenland. “Ik dacht in het begin dat er een soort curriculum zou zijn voor de rol van projectmanager. Maar dat is er niet. Je leert gaandeweg. Door mee te werken en door met collega’s in gesprek te gaan. Op school lag dat anders. Daar had je een duidelijk programma, hier niet. Ik moest echt zoeken: wat moet ik weten en kunnen? Wat wordt er van mij verwacht?”
"Ik moest echt zoeken: wat moet ik weten en kunnen? Wat wordt er van mij verwacht?"
Voor Moushan valt vooral de samenhang op. “Je merkt dat je niet alleen met je eigen rol bezig bent. Alles hangt met elkaar samen. Als je dat beter begrijpt, snap je ook beter waarom dingen gebeuren zoals ze gebeuren.” Vooral de gesprekken met rolhouders blijven hangen. “Wat ik vanaf het begin heb gehoord, is dat er niet één manier is die goed is. Iedereen geeft zijn rol op een andere manier vorm. Hoe iemand een gesprek voert, hoe iemand samenwerkt. Door met die mensen te spreken, ga je ook ontdekken wat het beste bij je past.”
Verschil in gesprekken en gedrag
In de trainingsdagen oefenen deelnemers met situaties die ze direct herkennen uit hun werk. “Bijvoorbeeld in adviesvaardigheden”, zegt Moushan. “Wat doe je als iemand niet wil meewerken? Waar trek je de grens? En hoe bereik je iemand met een totaal andere communicatiestijl?”
Juist in dat soort situaties ziet Elske de toegevoegde waarde van het programma. “In de middag oefenen deelnemers met ander gedrag. Voor de één betekent dat eerst vragen stellen om helder te krijgen wat er precies bedoeld wordt, voordat je reageert. Voor een ander juist meer naar voren stappen en ruimte innemen, ook als je nog niet precies weet wat er van je verwacht wordt.”
Moushan merkt dat hij nu op een andere manier die gesprekken voert. “Ik laat vaker even een stilte vallen. Of vraag door, in plaats van meteen te reageren. Of ik zeg juist even niets. Dat heeft meer effect dan je denkt.”
Oefenen zonder projectdruk
Die vaardigheden oefenen deelnemers bewust buiten de druk van hun eigen project. De praktijkopdrachten in het ontwikkelprogramma voor junioren zijn erop gericht om het geleerde ook daadwerkelijk toe te passen, zodat deelnemers dat later makkelijker doen in hun eigen werk. Die opdrachten hebben de vorm van experimenten: concrete momenten waarop deelnemers nieuw gedrag uitproberen. Op de eerstvolgende trainingsdag wordt daarop teruggeblikt.
Volgens Elske zit daar de kracht van het programma. “De magie vindt niet alleen plaats binnen het programma, maar ook erbuiten. Wij bieden een veilige omgeving om te oefenen, maar het échte leren gebeurt in de praktijk.”
Juist daarom heeft ook elke deelnemer een mentor. Iemand die met je meekijkt, met je meedenkt en je helpt om stappen te blijven zetten in je werk. “Wat wij belangrijk vinden, is dat wat je hier leert ook in je werk terugkomt”, zegt Elske. “Anders kom je naar zo’n trainingsdag, krijg je een soort injectie en stap je weer in de waan van de dag. En dan zakt het geleerde weg.”
"Wat wij belangrijk vinden, is dat wat je hier leert ook in je werk terugkomt."
Wat je van andere starters leert
Deelnemers aan het ontwikkelprogramma voor junioren komen uit verschillende disciplines en organisaties, maar zitten allemaal in dezelfde fase. “Je zit met andere starters die ook nog aan het uitpluizen zijn wat hun rol is”, zegt Moushan. “Dan praat je makkelijker. Je deelt met anderen waar je tegenaan loopt en hoort hoe zij dat aanpakken. En het is ook nog eens erg gezellig!”
Volgens Elske zit daar een belangrijk onderdeel van het leren. “Iedereen heeft een eigen leerdoel. De één moet juist meer naar voren stappen, de ander moet leren om even te vertragen. Doordat ze dat van elkaar weten, kunnen ze elkaar daar ook bij helpen.”
Voor Moushan zit de opbrengst hier vooral in het bredere beeld dat hij krijgt van hoe de verschillende rollen in een project samenwerken. “Je hoort hoe iemand van contractmanagement ergens naar kijkt, of iemand vanuit de techniekhoek. Daardoor snap je beter wat er speelt en wie je wanneer nodig hebt.” In zijn werk merkt hij dat direct. “Je legt makkelijker contact en de lijntjes worden korter.”
Voor starters die twijfelen het ontwikkelprogramma voor junioren te volgen, heeft Elske een simpel advies: “Neem contact op met een collega-junior die dit programma heeft gevolgd en vraag wat het hem of haar heeft gebracht. Dan hoor je het van iemand die het zelf heeft meegemaakt. En gun jezelf deze ontwikkeling. Het helpt je om steviger in je schoenen te staan.”
"Gun jezelf deze ontwikkeling. Het helpt je om steviger in je schoenen te staan."
Leerportaal
Wil je deelnemen aan het ontwikkelprogramma voor junioren? Schrijf je in via het HWBP Leerportaal.