Een schat aan geleerde lessen

De geleerde lessen uit de afgelopen periode brengen we in praktijk. Bestuurlijk stond 2025 vooral in het teken van de herijking van het HWBP.

Die herijking focust zich op extra financiering, de scope van de versterkingsopgave, kostenbeheersing, op tempo houden van de uitvoering, risicoverdeling en mogelijke aanpassingen in de sturing en de uitvoeringskaders.

Met deze afspraken is er voor de komende periode zekerheid gekomen over de financiering om de programmering uit te kunnen voeren. De projecten die op de programmering staan hebben nu zicht gekregen op financiering van alle fasen van het project. De gemaakte afspraken worden momenteel ambtelijk verder uitgewerkt.

Daarnaast werken we steeds intensiever samen met andere landelijke programma’s, zoals Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) en Ruimte voor de Rivier 2.0. Mooie voorbeelden zijn de IJsselmeerdijk en de Zuidelijke Waaldijk. Samenwerking helpt om kennis te benutten, tempo te maken en de beschikbare ruimte zo slim mogelijk te gebruiken.

Ook buiten op de dijk zagen we in 2025 zichtbare resultaten. Overal in het land zijn projecten opgeleverd die laten zien dat het lukt om plannen om te zetten in concrete resultaten; veilige dijken die ons land beschermen.

De cijfers onderstrepen onze concrete resultaten. Sinds de start van het HWBP in 2014 is 245 kilometer dijk opgeleverd. 868 kilometer staat op de actuele programmering en de resterende circa 580 kilometer wordt opgenomen in het programma tot 2050.

Als we verder inzoomen op de resultaten in 2025 zien we dat mijlpalen nog steeds vertraging kunnen oplopen, maar wel minder dan in de jaren daarvoor. 2025 was ook het jaar van een paar grote realisatieprojecten. Toenemende complexiteit bij de uitvoering van dijkversterkingen zorgde voor flinke kostenstijgingen.

Het initiatief van het nauwgezet volgen van 16 grote projecten, die richting realisatie gaan, heeft zichzelf dan ook bewezen. We mogen van elkaar leren, zodat we onze opgave efficiënter uitvoeren. Tegelijkertijd duiken we dieper in de geconstateerde kostenontwikkelingen om te zien waar we met elkaar beter op kunnen sturen.

Er bevinden zich meer kilometers dijk dan ooit in de realisatiefase. Dit laat zien dat het programma in de volle breedte in uitvoering is en dat de lessen van het afgelopen decennium steeds beter worden toegepast.

Zijn we er daarmee? Nee. De opgave blijft groot en complex en de doorlooptijd van projecten is nog te lang. Maar we zijn op de goede weg. We zien vertrouwen groeien, in de samenwerking zijn we volwassen geworden en in de uitvoering maken we meters. Dit is onze uitgangspositie voor 2026, waarin het thema ‘Samen doorpakken’ centraal staat.

Eric Withaar & David van Raalten
Programmadirecteuren Hoogwaterbeschermingsprogramma